ΕΠΕΑ ΚΑΙ ΓΡΑΜΜΑΤΑ - ΛΑΜΠΡΟΣ ΠΟΛΚΑΣ
www.epea.gr - Βρίσκεστε εδώ: Αρχική σελίδα » Νεοελληνικές Σπουδές » Κρίσεις & Κριτική
Λάμπρος Πόλκας, δ.φ., στην κλασική φιλολογία - Μ.Δ.Ε. στην ηλεκτρονική μάθηση - εκπαιδευτικός στη Δ.Ε.
 
Σχετικά με το epea.gr
Σύσταση
Επικοινωνία
Προσωπικά
Εργασίες ΠαΠει
Εισηγήσεις
ΚΕΓ
ΠΑΚΕ
Ψηφιακά Γράμματα
Κλασικά
Ανθρωπιστικά
Παιδεία
Κλασικές Σπουδές
Νεοελληνικές Σπουδές
Εκπαίδευση
Γραμματεία
Γλώσσα
Μετάφραση
Ενδογλωσσική
Διαγλωσσική
Web 2.0
Ιστολόγια

 


Το γλωσσικό ζήτημα και το ζήτημα της γλώσσας

Δ. Ν. ΜΑΡΩΝΙΤΗΣ

το Βήμα,...

H αναδιάταξη του υλικού και η συνακόλουθη εικόνα που εμφανίζεται ως προς τα ιστορικά κυρίως δεδομένα της ελληνικής λογοτεχνίας, αποτελεί ένα από τα πλέον ενδιαφέροντα γνωρίσματα του βιβλίου του Roderick Beaton Eισαγωγή στη Nεότερη Eλληνική Λογοτεχνία (Αθήνα: εκδ. "Nεφέλη”  1996). Ίσως και μόνον αυτή η αναδιάταξη θα αρκούσε για να δικαιώσει τη σύνταξη μιας νέας ιστορίας της ελληνικής λογοτεχνικής παραγωγής. Tο χαρακτηριστικό στοιχείο αυτής της αναδιάρθρωσης είναι, κατά τη γνώμη μου, η αποσύνδεση της ιστορίας του γλωσσικού ζητήματος από τον κύριο κορμό της ιστορίας της νεοελληνικής λογοτεχνίας.

...δείτε περισσότερα

Ενδοποιητική της πεζογραφίας

Δ. Ν. ΜΑΡΩΝΙΤΗΣ

Αθήνα, 30/5/2001

Στην «Κοιλάδα των Αθηνών» συμβάλλονται η πραγματικότητα με τη φαντασία, η ιστορία με την ποίηση, το πεζογράφημα με το ποίημα. Η έκβαση αυτής της αντιδικίας παραμένει ίσως μέχρι τέλους αμφίβολη, αλλά στο μεταξύ ο Γιατρομανωλάκης γράφει και διεκπεραιώνει το πεζογραφικό του πόνημα· μπορεί στο τέλος του μυθιστορήματος ο Φίλιππος να εκπνέει, η πεζογραφία όμως έχει δείξει στο μεταξύ τα δικά της εύθραστα σύνεργα και τα δικά της ευάλωτα όπλα. Με άλλα λόγια: τη δική της Ποιητική.

...δείτε περισσότερα

Πενήντα χρόνια "Χωματόδρομος"

Δ. Ν. ΜΑΡΩΝΙΤΗΣ

Μουσείο Μπενάκη
6.12.2004

Πενήντα χρόνια «Χωματόδρομος», για την ακρίβεια πενήντα δύο. Πενήντα χρόνια ποιητικός βίος, για την ακρίβεια εξήντα ένα. Διπλή επέτειος για τον ποιητή Τίτο Πατρίκιο. Σ’ αυτή την ευφρόσυνη σύναξη στο Μουσείο Μπενάκη, οφειλόμενη σε φιλική πρωτοβουλία της «Λέξης», η δική μου συνεισφορά μοιράζεται στα δύο. Στο πρώτο μέρος διαβάζεται ένα δισέλιδο κείμενο για τον ποιητή, δημοσιευμένο ήδη στον δέκατο τόμο της «Ιστορίας του Νέου Ελληνισμού», υπό τον τίτλο «Γράμματα 1940-1950». Πρόκειται για δεύτερη γραφή, του οικείου κεφαλαίου από το βιβλίο μου «Ποιητική και Πολιτική Ηθική», όπου ο Τίτος Πατρίκιος συντάσσεται με τους Μανόλη Αναγνωστάκη και ΄Αρη Αλεξάνδρου, σχηματίζοντας αντιπροσωπευτικό ποιητικό και πολιτικό τρίγωνο της πρώτης μεταπολεμικής γενιάς, σφραγισμένης από την κατοχική αντίσταση και τον εμφύλιο.

...δείτε περισσότερα

Η νεύρωση των λέξεων

Δ. Ν. ΜΑΡΩΝΙΤΗΣ

Εντευκτήριο 57,
Απρ.-Ιούν. 2002

Ι. Ο υπερκείμενος τίτλος αποτελεί δώρο φιλικού διαλόγου, με αφορμή τις τροπές της σύγχρονης ποίησης και παράδειγμα τα χαρακτηριστικά και σημαντικά ποιήματα της Κικής Δημουλά, όπου οι λέξεις φαίνεται να λειτουργούν κάπως νευρικά, τόσο όταν αμύνονται όσο και όταν επιτίθενται. Προφανώς η, υποθετική έτσι κι αλλιώς, αυτή πρόταση δεν υποβιβάζει την αξία των ποιημάτων και της ποίησης της Κικής Δημουλά, όπως θα ήθελαν κάποιοι κακόπιστοι. Αντίθετα, δείχνει ότι η τίμια και τιμημένη ήδη ποιήτρια είναι και στο κεφάλαιο αυτό υποψιασμένη, όπου άλλοι ομότεχνοι της ελέγχονται τύποις και ουσία ανυποψίαστοι.

...δείτε περισσότερα

Νεοελληνικά Γράμματα: 1940-1950

Δ.N.MAPΩNITHΣ

Δεκαετία 1940-1950
Ιστορία Νέου Ελληνισμού,
Τα Νέα

Εισαγωγικά

Η δεκαετία 1940-1950 θα μπορούσε (ή θα έπρεπε) να θεωρηθεί ανοιχτή ως προς τα νεοελληνικά γράμματα. Στον βαθμό που αφενός ευνόησε την εγκατάσταση ποιητών και πεζογράφων του μεσοπολέμου, αφετέρου κυοφόρησε τη λεγόμενη πρώτη μεταπολεμική γενιά. Από την άποψη αυτή είναι μια δεκαετία γραμματολογικά ατίθαση, που δύσκολα αυτονομείται, κυρίως σε ό,τι αφορά τα νέα της πρόσωπα και έργα, τα οποία κατά κανόνα διαμορφώνονται οριστικά στην επόμενη δεκαετία. Η διάκριση εντούτοις ανάμεσα σε μεσοπολεμικές εισφορές και μεταπολεμικές προκαταβολές προτείνεται εδώ ως θεμιτή μέθοδος, σχηματικής έστω, ταξινόμησης.

...δείτε περισσότερα

Η κρίση της κριτικής

Δ. Ν. ΜΑΡΩΝΙΤΗΣ

ΜΙΘΕ, Πανεπιστήμιο Αθηνών
18/01/2001

O τίτλος της ομιλίας μου επιδέχεται, υποθέτω, συμπληρωματικές μεταξύ τους ερμηνείες, άλλες σχολαστικότερες και άλλες πιο ουσιαστικές. Λ.χ. από μιαν άποψη θα μπορούσε ο τίτλος να εκτιμηθεί και ως ταυτολογία, στο βαθμό που οι δύο λέξεις, οι οποίες τον συνθέτουν, παράγονται από το ρήμα κρίνω. Oπότε κρίση και κριτική σημασιολογικά περίπου ταυτίζονται: η δεύτερη περιέχει την πρώτη και συγχρόνως την προϋποθέτει. Σύμφωνα λοιπόν με αυτόν τον ορισμό κριτική είναι η τέχνη (η επιστήμη θα έλεγε ο Πλάτων), η οποία συστηματοποιεί και τεκμηριώνει την αυτόματη κρίση μας για ένα πρόσωπο, πράγμα ή γεγονός.

...δείτε περισσότερα